Ukratko: hamartom je dobroćudna promjena dojke građena od žljezdanog, vezivnog i masnog tkiva, pa se naziva i „dojka u dojci“. Najčešće nema simptome i otkriva se slučajno, a kod većih promjena moguć je pritisak ili bol; tipično se javlja kod žena starijih od 35 godina. Ne povećava rizik od raka dojke i kod tipičnog nalaza ne zahtijeva liječenje, već se prati ultrazvukom dojke (uz mamografiju sa tomosintezom kod atipičnog nalaza).
Hamartom dojke je benigna (dobroćudna) promjena koja nastaje u mekom tkivu dojke. Histološki se radi o benignoj leziji izgrađenoj od žljezdanog, fibroznog i masnog tkiva u različitoj proporciji, a kako su ova tkiva sastavni elementi dojke, hamartomi se često nazivaju “dojka unutar dojke”.
Kako prepoznati hamartom dojke?
Hamartom se klinički prezentuje kao dobro ograničena čvrsta promjena unutar tkiva dojke. Promjena je opipljiva, pokretna, ovalnog ili okruglog oblika. Hamartromi mogu biti različitih dimenzija – od manjih nepalpabilnih koji se slučajno otkriju, pa sve do velikih palpabilnih mase preko 10 cm.
Hamartomi su dobroćudne promjene dojke koje su često asimptomatske i slučajno se otkrivaju prilikom ultravučnog ili mamografskog pregleda. Iako harmatom ne uzrokuje bol, ako postane dovoljno veliki može da komprimuje okolno tkivo čime uzrokuje bol.
Kada se javljaju i kako se dijagnostikuju hamartromi?
Većina hamartroma otkriva se kod žena starijih od 35 godina.
Kod manjih hamartroma obično nema izraženih simptoma pa se oni uglavnom slučajno dijagnostikuju na ultrazvučnom pregledu dojki. Ultrazvučno se ove promjene prikazuju kao solidne, jasno ograničene avaskularne, nehomogene sa hipoehogenim i hiperehogenim poljima, zavisno od količine žljezdanog, fibroznog i masnog tkiva. Ukoliko je ultrazvučni nalaz tipičan, dodatna dijagnostika nije potrebna. U suprotnom, kod atipičane prezentacije može se raditi mamografijia ili MR dojki.
Mamografski se hamartromi ponekad teško razlikuju od fibroadenoma, a ukoliko imaju veću količinu masnog tkiva teško se razlikuju od lipoma. Na MRI ove promene se prikazuju kao heterogene, a nakon aplikacije kontrasta uglavnom pokazuju benignu tip 1 krivu.
Kako se liječi hamartrom?
S obzirom na to da se radi o benignim lezijama, kada su prisutne tipične radiološke karakteristike za postavljanje dijagnoze hamartoma, liječenje nije potrebno već samo povremeno ultrazvučno praćenje.
Često postavljana pitanja
Da li je hamartom dojke opasan?
Hamartom je dobroćudna promjena koja ne povećava rizik od raka dojke i kod tipičnog nalaza ne zahtijeva liječenje.
Kako se otkriva hamartom dojke?
Najčešće slučajno, ultrazvukom dojke, a kod atipičnog nalaza dopunski mamografijom sa tomosintezom ili magnetnom rezonancom.
Da li hamartom treba liječiti?
Kod tipičnog nalaza dovoljno je periodično praćenje ultrazvukom; uklanjanje se razmatra samo ako promjena raste ili stvara tegobe.
